Created jtemplate joomla templates

 
 

Μεγαλώστε χαρούμενα, ισορροπημένα παιδιά! Πώς;

Τρίτη, 25 Φεβρουάριος 2014 02:00  
 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
 

Αγκαλιά, ρουτίνα, δραστηριότητες, συμμετοχή, μέτρο! Με μια λέξη ισορροπία! O παιδίατρος Στέλιος Παπαβέντσης κι επιστημονικός συνεργάτης του 4yourfamily.gr, μας αναπτύσσει σ' ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο, τους τρόπους μέσα απ' τους οποίους, μπορούμε να ωθήσουμε την ομαλή ψυχοκινητική ανάπτυξη των παιδιών μας. Γιατί σημασία έχει να μεγαλώσουμε χαρούμενα παιδιά!

1. Aνταποκρινόμαστε στο κλάμα και προσφέρουμε αγκαλιά όταν χρειάζεται

Tα ανθρώπινα βρέφη γεννιούνται νευρολογικά ανώριμα. Ο εγκέφαλος τριπλασιάζει το βάρος του από την γέννηση έως το τέλος του πρώτου χρόνου της ζωής. Τα νευρικά κύτταρα υπάρχουν από την γέννηση, αλλά ο πλούτος και η ποιότητα των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος είναι που οδηγεί στην συναπτογένεση, στις συνδέσεις δηλαδή των κυττάρων μεταξύ τους, ώστε να δημιουργηθούν νευρωνικά κυκλώματα που ωριμάζουν την λειτουργία του εγκεφάλου.

Τα ερεθίσματα αφορούν τις αισθήσεις του μωρού, με προεξάρχουσες από την γέννηση την όσφρηση, την αφή και την ακοή και μόνο αρκετά αργότερα την όραση. Το χάδι, η αγκαλιά μεγαλώνει τα παιδιά, θρέφει τον εγκέφαλό τους, την ψυχή τους. Τα βρέφη ωριμάζουν ψυχοκινητικά με ομαλό τρόπο όταν οι γονείς τους, οι βασικοί φροντιστές τους, δημιουργούν ένα περιβάλλον γύρω του που παρέχει ασφάλεια, ανταπόκριση στις ανάγκες του, απάντηση στις εκφράσεις του.

Δεν υπάρχει μωρό από μόνο του, αλλά πάντα σε σχέση με την μητέρα του ή το άτομο που το φροντίζει. Οι γονείς πρέπει να καθοδηγούνται από την αρχή να αφουγκράζονται τα μωρά τους, μακριά από επιβαλλόμενα πρέπει και επιταγές του άμεσου περιβάλλοντος ή πολιτισμικές επιταγές που έχουν την ρίζα τους σε παρωχημένες επιστημονικές θεωρίες που εδραιώθηκαν στους γονείς έναν αιώνα πριν.

Η ανταπόκριση και η αγκαλιά τους εννοείται βέβαια ότι δεν πρέπει να είναι συνεχής και καταπιεστική, αλλά απλά συντονισμένη με τα εκάστοτε σημάδια του μωρού τους. Δεν χρειάζεται να παίρνουμε συνεχώς αγκαλιά ένα μωρό που φαίνεται ευχαριστημένο στο ριλάξ του, αλλά όταν δείχνει σημάδια ότι θέλει ανθρώπινη επαφή, απαντάμε. Κάθε παιδί είναι μοναδικό με ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία και δεν πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας συγκρίσεις με το «πως θα έπρεπε να είναι» το παιδί μας. Ο μέσος όρος δεν υπάρχει σε πολύπλοκα συστήματα όπως είναι οι άνθρωποι.

2. Δεν αποτρέπουμε φυσιολογικές συμπεριφορές

Η ψυχοκινητική ωρίμανση του βρέφους έρχεται σε ώσεις, κατά στάδια. Μετά τους πρώτους δύο μήνες της ζωής το μωρό αρχίζει να αποκτά έλεγχο στις κινήσεις των χεριών του και έχει ως αγαπημένη ασχολία την εξερεύνηση της περιοχής του στόματος με τα χέρια του. Δεν υπάρχει τίποτε πιο φυσιολογικό την περίοδο αυτή από το να βάζει το μωρό τα χεράκια του στο στόμα, πράγμα που του προσφέρει πλήθος απτικών, γευστικών και οσφρητικών ερεθισμάτων που το βοηθά να γνωρίσει τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.

Η κινητική περιοχή του εγκεφάλου την περίοδο αυτή που ασχολείται με το στόμα και τα χέρια είναι τόσο μεγάλη και εκτεταμένη, που ξεπερνά σε μέγεθος όλες μαζί τις περιοχές που ελέγχουν τις κινήσεις του υπόλοιπου σώματος, των ποδιών κλπ. Οδηγία να αποτρέπεται το μωρό να φέρνει τα χέρια του στο στόμα του είναι παράλογη και ανάλογη με οδηγία να μην αφήνεται να περπατάει ή να είναι όρθιο όταν χρονίζει.

Το ίδιο ισχύει με την φυσιολογική εξερεύνηση των παιχνιδιών και αντικειμένων μέσω των χεριών και του στόματος που ακολουθεί, πράγμα που εκτός από απαραίτητη και ζωογόνο αισθητηριακή εξερεύνηση του περιβάλλοντος προσφέρει στο βρέφος και ισορροπημένη, τακτική έκθεση σε ουσίες του περιβάλλοντος και μικροοργανισμούς, απαραίτητος μηχανισμός για να χτιστεί η άμυνα του βρέφους μέσω της σταδιακής έκθεσης με τον κόσμο, που όταν λείπει ή την αποτρέπουμε με υπερβολική αποφυγή ή αποστείρωση μόνο προβλήματα υγείας θα δημιουργήσουμε (θεωρία της υγιεινής).

Στη διάρκεια των αιώνων και ανά πολιτισμούς η ανθρωπότητα δυστυχώς έχει εφαρμόσει αρκετές πρακτικές στην φροντίδα των βρεφών που βλάπτουν την ανάπτυξή τους. Για παράδειγμα, παλιά ήταν συχνή το από το πρωί ως το βράδυ φάσκιωμα του βρέφους «για να είναι ήρεμο», πράγμα που στην υπερβολή του οδηγεί φυσικά σε καθυστερημένη ψυχοκινητική ανάπτυξη και αισθητηριακή αποστέρηση. Παλιά πρακτική στην Κίνα επέβαλλε στα κορίτσια δέσιμο των ποδιών, έτσι ώστε να μην μπορούν να περπατήσουν στην ηλικία που το έχουν ανάγκη, γύρω στον χρόνο.

Οι κανόνες στην ανατροφή των παιδιών μας είναι πολύ απλοί: όταν το παιδί δείχνει ενδιαφέρον να κάνει κάτι, θέλει να το κάνει συχνά, τότε έχει δίκιο, μας δείχνει ότι είναι έτοιμο και δημιουργούμε γύρω του περιβάλλον που ευοδώνει αυτήν την συμπεριφορά. Αν δείχνει να θέλει να βάλει πράγματα στο στόμα, του παίρνουμε κατάλληλες κουδουνίστρες για να το κάνει. Αν δείχνει να είναι έτοιμο να καθίσει, το βοηθάμε στηρίζοντας την πλάτη του, και δεν το ξαπλώνουμε καταναγκαστικά επειδή μας είπαν ότι δεν είναι σε ηλικία που πρέπει να κάθεται.

Η ψυχοκινητική ανάπτυξη κάθε παιδιού είναι εξατομικευμένη υπόθεση, το εύρος του φυσιολογικού είναι μεγάλο, και η ηλικία στην οποία κατακτώνται συγκεκριμένα developmental milestones δεν έχει ακρίβεια ούτε ημερών ούτε μηνών. Όλα τα μωρά που κάθονται ανεξάρτητα στους 5 μήνες μέχρι και τους 8 μήνες είναι φυσιολογικά. Όλα τα μωρά που περπατούν ανεξάρτητα στους 9 μήνες ή και στους 18 μήνες είναι φυσιολογικά. Μόνο οι ακραίες αποκλίσεις μας ενδιαφέρουν και μας ανησυχούν.

3. Χρησιμοποιούμε την ρουτίνα χωρίς να φτάνουμε σε έμμονη προσκόλληση σε αυτήν

Ανάλογα πάντα και με την ιδιοσυγκρασία του κάθε παιδιού, η εγκατάσταση κάποιων καθημερινών συνηθειών σε βασικές ασχολίες του παιδιού, όπως το φαγητό, η ρουτίνα ύπνου, το μπάνιο, η βόλτα κλπ μπορεί να βοηθήσει την ισορροπία της οικογένειας. Ωστόσο, η ρουτίνα είναι για τα βρέφη – και για μεγαλύτερους ανθρώπους – τόσο χρήσιμη όσο και η εξαίρεσή της.

Τα βρέφη είναι καλό που και που να σπάνε την ρουτίνα στην καθημερινότητά τους, να βλέπουν και διαφορετικούς ανθρώπους, και διαφορετικές παραστάσεις. Το βρέφος εφόσον έχει μαζί την μητέρα του μπορεί να ακολουθήσει μια χαρά την ζωή της οικογένειας, και δεν θα έπρεπε να μεγαλώσει ούτε μέσα σε εκκλησία ούτε να φοβόμαστε να κάνουμε κάτι διαφορετικό μια μέρα, να δούμε περισσότερους ανθρώπους ή να πάμε μαζί του ταξίδι.

4. Βάζουμε το παιδί να συμμετέχει στην ζωή της οικογένειας και της κοινότητας

Συχνό λάθος είναι κάποιοι γονείς να προσαρμόζουν εντελώς την ζωή τους σε αυτήν του βρέφους και μικρού τους παιδιού. Το βρέφος χρειάζεται σταδιακά να ανοιχτεί στον κόσμο, μέσα από τα μάτια και την δραστηριότητα των γονιών του. Μη δυτικές κοινωνίες όπου τα βρέφη τα κουβαλούν από μηνών οι μητέρες στις εργασίες τους και στην κοινωνική δραστηριότητα μεγαλώνουν ήρεμα, χαρούμενα και ωριμάζουν στην συμπεριφορά τους.

Οι γονείς φυσικά θα περάσουν και στιγμές που θα συμπεριφερθούν και πάλι ως παιδιά, ή που θα μπουν στον κόσμο του παιδιού τους, αλλά και το αντίστροφο είναι απόλυτα αναγκαίο. Το μικρό παιδί χρειάζεται να ανοιχτεί σε βόλτα, σε ταξίδι, σε ανθρώπους, σε μεγάλες και προχωρημένες εμπειρίες, συμμετέχοντας μαζί με τους γονείς του. Δεν πρέπει να αποκλείεται από την δραστηριότητα των μεγάλων «επειδή είναι παιδί».

“Το παιδί γίνεται μικρό, μωρουδίζει όταν το κλείνουμε σε μικρό καλούπι. Μεγαλώνει, ανθίζει όταν το ανοίγουμε σε μεγάλο καλούπι.”

 

Τον Στέλιο Παπαβέντση, διαβάζετε και στο pediatros-thes.gr

Image courtesy of David Castillo Dominici at FreeDigitalPhotos.net

 

 

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Παρακαλώ, γράψτε τον παρακάτω αριθμό ασφαλείας:
4294