Created jtemplate joomla templates

 
 

Εσείς τί γνωρίζετε για την Καθαρά Δευτέρα;

Παρασκευή, 28 Φεβρουάριος 2014 10:23  
 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)
 

Η Καθαρά Δευτέρα είναι μία από τις μέρες που την περιμένουμε πως και πως για να ξεκουραστούμε και να χαλαρώσουμε. Κάποιοι συμπατριώτες μας όμως, κυρίως στην επαρχία, την περιμένουν για να ξυπνήσουν τις μνήμες και τα έθιμα του τόπου τους. Καθαρά Δευτέρα σημαίνει το τέλος της Αποκριάς και  έναρξη της Σαρακοστής.

Παραδοσιακά συμβολίζει την εκδήλωση της αγάπης μας προς τη φύση, εξ’ού και το πέταγμα του χαρταετού και την αφετηρία της ψυχικής και σωματικής προετοιμασίας για την Εβδομάδα των Παθών και την Ανάσταση, αφού εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή του Πάσχα. 

Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί "καθαρίζονταν" πνευματικά και σωματικά ενώ σαν γιορτή, έχει ρίζες στην αρχαιότητα. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι ονομάστηκε ”καθαρά” γιατί από το πρωί οι νοικοκυρές συνήθιζαν να καθαρίζουν τα σκεύη τους από τα μαγειρέματα της Αποκριάς και να πετούν τ' αποφάγια με τα κρέατα.

Το "μενού" τη μέρα αυτή, περιλαμβάνει αποκλειστικά τα "κούλουμα", λέξη που παράγεται από το λατινικό colum, και σημαίνει "καθαρός". Για την ετυμολογία της λέξης κούλουμα υπάρχουν κι άλλες εκδοχές, όπως ότι προέρχεται από την λατινική λέξη «κόλουμνα» δηλαδή «κολώνα». Κι αυτό επειδή το πρώτο γλέντι της Καθαράς Δευτέρας στην Αθήνα, έγινε στις Στήλες του Ολυμπίου Διός. Τα κούλουμα οφείλουν να είναι λιτά και νηστίσιμα. Η άσπρη φασολάδα- χωρίς λάδι- κι η λαγάνα ξεχωρίζουν, ενώ συνηθίζονται τα λαχανικά, ο ταραμάς, η ταραμοσαλάτα, θαλασσινά, ελιές και χαλβάς. Τα κούλουμα από τόπο σε τόπο γιορτάζονται διαφορετικά, παντού όμως επικρατεί κέφι, χορός και τραγούδι.

Στην πρωτεύουσα από τα τέλη του ΄30 τα Κούλουμα γιορταζόταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου όπου οι Αθηναίοι έτρωγαν και έπιναν καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του Ήλιου. Σήμερα τα Κούλουμα γιορτάζονται σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας μαζί με το κύριο έθιμο της ημέρας, το πέταγμα του "χαρταετού".

Η συνήθεια του πετάγματος του χαρταετού προέρχεται πιθανότατα από την Κίνα πριν από 3.000 χρόνια. Είναι δημοφιλής σήμερα και στην Ιαπωνία, στην Ινδία ακόμη και στο Αφγανιστάν. Παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους αλλά και σημαντικό βοήθημα στην επιστήμη και τις μεταφορές, ο χαρταετός έχει κάνει το ταξίδι του σε ολόκληρο τον κόσμο. Έχουμε την τύχη και τη χαρά να ζούμε σε μία χώρα που βρίθει εθίμων και παραδόσεων. Στοιχεία της παράδοσης και του πολιτισμού μας, επηρεασμένα κυρίως από την αρχαιότητα διατηρούνται μέχρι σήμερα με αγάπη και μεράκι. 

Ποια είναι όμως τα διασημότερα έθιμα της Καθαρής Δευτέρας; 

Ξεκινώντας από το βορρά υπάρχουν αξιοπερίεργα έθιμα και γιορτές, όπως αυτό των Μουντζούρηδων στην Ξάνθη. Τους επισκέπτες που θα παρευρεθούν τους περιμένουν στις εισόδους των οικισμών μεταμφιεσμένοι, όπου προσπαθούν να τους μουτζουρώσουν με την καπνιά που έχουν πάρει από τα καζάνια που έβρασε η φασολάδα το βράδυ.

Άλλο έθιμο, που πραγματοποιείται στην Σταυρούπολη, είναι η "Καμήλα", κατά το οποίο μεταμφιεσμένοι Άραβες περιδιαβαίνουν το χωριό τραβώντας και διαλαλώντας την καμήλα τους με πειράγματα και σατιρικά στιχάκια.

Στη Θήβα υπάρχει ο περίφημος Βλάχικος Γάμος, έθιμο από το 1830. Στο Γαλαξίδι συναντά κανείς άλλο ένα ζευγάρι γαμπρού και νύφης, αυτή τη φορά όμως τα πράγματα ξεφεύγουν από τον έλεγχο, αφού οι παρευρισκόμενοι  παίζουν αλευροπόλεμο από το 1801.

Ένα νησί που παρουσιάζει ενδιαφέρον την Καθαρά Δευτέρα είναι η Χίος όπου αναβιώνει το έθιμο του "Αγά", απ’ όπου δεν γλιτώνει κανείς χωρίς να καταβάλει κάποιο πρόστιμο. Σε όλα τα μέρη της Ελλάδας υπάρχει το κοινό στοιχείο της διασκέδασης και του κεφιού. Απολαύστε λοιπόν τη μέρα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στέλνοντας τον χαρταετό όσο πιο ψηλά γίνεται!

 

γράφει ο Τάσος Τεργιάκης, δημοσιογράφος και συνεργάτης του 4yourfamily.gr

Τον βρίσκετε και στο diasimesistories.blogspot.gr

Image courtesy of nokhoog_buchachon at FreeDigitalPhotos.net

Τελευταία τροποποίηση: Παρασκευή, 28 Φεβρουάριος 2014 12:24
 

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Παρακαλώ, γράψτε τον παρακάτω αριθμό ασφαλείας:
4136